Respect

“Ar - Ie - Es - Pie - Ie - Cie - Tie”. ‘Respect’ zong Aretha Franklin in 1967. Het is ook de titel van een film gebaseerd op het leven van de Amerikaanse zangeres, die in 2018 overleed. Respect wordt na bijna zestig jaar nog te pas en te onpas gebezigd. Het is zelfs een modewoord geworden, lijkt wel. “Er spreekt geen respect uit.” “Ik krijg geen respect.” “Ik mis het respect.” Woorden uit de mond van een sporter, vaak voetballer, tijdens contractbesprekingen. Vertaald gaat het dan ordinair om geld. Ze bedoelen dat ze meer willen verdienen maar respect klinkt aardiger voor de supporters. Ze zijn zelf dikwijls niet mondig genoeg, maar de woorden worden hen in de mond gelegd door zaakwaarnemers, die een kwalijk graantje meepikken. Respect moet je verdienen, toch!

Ongehoord was eind februari het gesprek tussen Trump, Vance en Zelensky. De Amerikaanse straatvechters verweten hun gast dat hij “respectloos” was toen hij vroeg om veiligheidsgaranties van de VS. Ze vergaten dat je een gast met respect moet behandelen. In het Frans, Duits en Engels is het woord hetzelfde. De betekenis wordt verkwanseld. Het is de waardering voor iemands kwaliteiten. 

In mei leggen alle vogels een ei. In april eten alle Nederlanders een ei. Zo vlak voor Pasen kregen wij de onheilstijding van het RIVM dat het eten van eieren van hobbykippen, die een kwalijk graantje meepikken, slecht is, want het zijn Pfas-bommen. De gemiddelde reactie was voorspelbaar. “Dat maken we zelf wel uit.” Het gevaar voor het eten van een ei werd met een korreltje zout genomen. Het legde de over van alles en nog wat complotdenkers geen windeieren. Coronatijden herleefden voor even. Verdachtmakingen en gezeur werden niet geschuwd en het respect was ver te zoeken. Mijn achterneef was een fervent corona-ontkenner en schreef hierover zijn Facebook vol. Hij stierf aan corona. 

Er was veel respect te lezen na de dood van Jonnie Boer. De driesterrenkok heeft Zwolle internationaal op de kaart gezet, zei de burgemeester. Overal komen de eters vandaan. Maar de gemiddelde Zwollenaar komt er niet. Daarvoor is het eten in De Librije te prijzig. “We lopen er langs als we de stad ingaan en vergapen ons aan de dure sleeën voor de deur.”

Nog nooit zoveel Nederlanders lopen deze dagen met de borst vooruit, want hebben er een lintje opgespeld gekregen uit respect voor hun activiteiten.

In november organiseert de Respect Foundation weer de Week van Respect. Het is een nationale bewustwordingscampagne. Er is een recept voor respectvol samenleven.