Oprichtster Pieternel van Amelsvoort nu oma op afstand van Diva Dichtbij
HUMMELO -“Herstellende”, is het antwoord op de vraag aan Pieternel van Amelsvoort hoe het met haar gaat. De bedenker van het zeer gewaardeerde Diva Dichtbij heeft afscheid genomen van haar ’kindje’. Niet meer als moederkloek maar als een oma, die af en toe om raad wordt gevraagd, ziet ze hoe de diva’s en divo’s verder groeien.
Door Gerard Menting
Al enige tijd kampt de Hummelose (63) met ziekte, overspannenheid ontwikkelde zich tot een volledige burn-out. “Ik heb vijftien jaar in een overlevingsstand geleefd. Ik sliep heel slecht en raakte volledig uitgeput. Ingeteerd op de reserves, tot het nulpunt. Diva Dichtbij kwam bij mij altijd op de eerste plaats, ook toen ik ziek werd, kon ik het niet loslaten. Nu heb ik een soort oma-rol, als ze iets willen weten benaderen ze mij.“
’Ze’, dat is de in Wehl gevestigde stichting Diva Dichtbij. Zangers en zangeressen van Diva Dichtbij treden op voor mensen die langdurige zorg nodig hebben door beperkingen of aandoeningen. Niet vanaf een podium maar intiem en kleinschalig, om echt contact met mensen te kunnen maken.
Het begin ligt in Frankrijk, op een plek waar ze ook vakantie aanboden aan mensen die terminaal ziek waren. "Daar was ik al vaker geweest en zong ik ook altijd. Er was zo’n intuïtief moment dat ik bij het laatste refrein langs de mensen wilde lopen. Het was een kleine kring, ik kwam binnen een meter van de mensen. Ik ben open als ik zing en maak connectie met mensen. Ik voelde dat ik recht in de ziel kon kijken, en zij bij mij. Dat was zo bijzonder. Velen moesten huilen. Ik voelde ook de emotie maar kon blijven zingen. Ik wist toen: mijn instrument doet het dan nog en dat is het voertuig van alle emotie. Zo kan ik de ander ook meenemen. Dat gaat soms heel diep.”
In een mooie jurk
Het was een bijzondere ervaring waarvan ze wist: hier moet ik meer mee doen. Ze ontwikkelde een manier om kleinschalig op te treden, met muziek van liederen in verschillende talen en natuurlijk in een mooie jurk. “Wie maakt zich anders nog mooi voor deze mensen?” Al snel groeide de vraag vanuit verpleeghuizen, verzorgingshuizen, de psychiatrie. De diva legt contact met mensen, kijkt niet naar ziektebeeld. “Soms bereik je mensen meteen, soms pas bij het laatste lied. Een directeur schreef me dat hij voor het eerst in jaren emotie had gezien bij een depressieve mevrouw. Hij was diep ontroerd toen hij dat zag gebeuren."
Diva Dichtbij groeide en telt nu 18 professionele zangeressen (diva’s) en zangers (divo’s). Om die te vinden, was zeker in het begin een lastige opgave. Ze kreeg reacties van allemaal goede zangers maar als diva moet je aan meer eisen voldoen, zoals met oogcontact zingen. “Ik herinner me een auditie met twaalf kandidaten waarvan niemand geschikt was.”
Later ging er een workshop aan vooraf, waaruit auditanten werden geselecteerd. Dat werkte beter. "Van 80 deelnemers aan de workshop haalden we 12 auditanten waarvan er uiteindelijk 4 overbleven”, schetst ze. In de praktijk haakten er nog mensen af. "Die konden het in principe wel, maar die verloren zich in het contact. Die namen het mee naar huis en konden er niet van slapen.’’
Familiegevoel
Er ontstond een soort familie. “We hadden allemaal dat hele sensitieve, dat muzikale en die stem, die onze binnenkant naar buiten kon brengen. In trainingsweekeinden is dat familiegevoel gegroeid.” De eerste paar jaar zijn vijf diva’s gestopt, vanaf 2016 niemand meer”, zegt ze met enige trots. "Ook niet in de coronacrisis. Dat was een periode waarin veel artiesten er de brui aan gaven. We hadden niet veel werk, zingen in verpleeghuizen was natuurlijk de meest verdachte activiteit mogelijk.”
Ze zongen buiten en online. Het bleek dat je zelfs online een connectie kunt maken, ook met iemand die niets snapt van beeldbellen. “Maar we gingen niet bellen, we gingen zingen. Een mooi voorbeeld is van een man die met een verpleger achter het ene scherm zat, zijn partner thuis keek ook mee. De diva vroeg naar een lied met speciale herinneringen. Dat was er, een nummer waar ze altijd op hadden gedanst. De diva kende het vaag, vond op YouTube de begeleidingsmuziek mét de tekst en zong het. De man werd helemaal blij, zijn vrouw heel emotioneel. Allebei werden ze oprecht geraakt. Live was zoiets nooit gelukt maar omdat het online was, kon ze dat snel opzoeken.”
‘Het gaat erom
van betekenis
te kunnen zijn
voor mensen
die daar zitten
en geen keuze
meer hebben’
Te zwaar
In die periode is ook de zakelijk leider overleden. Die kwam er omdat Pieternel niet zowel aan de creatieve als aan de zakelijke kant de kar kon trekken. "Dat is voor mij veel te zwaar. Ik kan niet goed mensen op een kantoor aansturen, ik denk heel anders. Ik legde wat uit en dan keken ze me met van die glazige ogen aan. Dan word ik ongeduldig. Het was voor hen ook frustrerend.
Het wegvallen van de zakelijk leider kon ze niet opvangen. “Dat hele Google Workspace met daarbij een crm-systeem, wist ik veel… Het was de ruggengraat, als dat wegvalt zijn we nergens’’, besefte ze. “Ik heb me er nog in te verdiept maar na een jaar viel ik echt om. Ik trok het niet, kwam helemaal niet meer aan mijn artistieke taken toe.’’
”Ik heb dat eerste ziektejaar nog van alles geprobeerd om terug te komen, met hulp van het bestuur, de coach en de arts van de Arbo-dienst. Hele fijne mensen, dat mag ook wel eens gezegd worden.” Ze was opgetogen toen het bestuur haar vroeg om mee te denken over de toekomst van Diva Dichtbij. “Ik was zo blij dat ik een soort erkenning kreeg doordat een beroep werd gedaan op mijn visionaire kwaliteiten.”
Ze schreef een stuk over wat er aan de hand is in de zorg, met financiële problemen en personeelsgebrek, en hoe Diva Dichtbij daar in paste. “We zijn best wel duur en als wij er zijn, moet daar altijd wel iemand bij zijn, anders voelen de mensen zich niet veilig. Dat kunnen we doorbreken door als diva onderdeel te zijn van een zorgteam. Dat idee heb ik nog wel op papier kunnen zetten. Het is een hele andere werkvorm. Het gaat erom van betekenis te kunnen zijn voor mensen die daar zitten en geen keuze meer hebben. Die hebben zo weinig levensvreugde.”
Grote ambitie
In haar visie creëert ze in zo’n huis een netwerk met menselijke verbindingen, tussen de bewoners maar ook met medewerkers, vrijwilligers en familie. Ze beseft dat het een grote ambitie is. “Hoe je dat uitwerkt, weet ik niet, ik ben kort daarna definitief uitgevallen. Ik begreep dat er vier huizen zijn die van plan zijn om in te stappen. En er is geld voor onderzoek van de Leyden Academy. Dit project gaat dus wel lopen. Dat voel ik toch als mijn erfenis.”
Ze kreeg ook het inzicht dat het tijd was voor de volgende generatie. Nu zit ze in een soort oma-rol, als ze bij Diva Dichtbij iets niet weten, kloppen ze aan met een vraag. Ze is harp gaan spelen. “Dat was een kinderdroom. Als ik dat nog ooit wil doen moet dat nu, dacht ik, nu heb ik tijd.” Daarnaast is ze begonnen met PSYCH-K® facilitator, een vorm van coaching waarbij je overtuigingen in je onderbewuste kunt omzetten.
Haar opvolgster begon eerder dit jaar, maar is recent gestopt. Er was al een groepje van drie diva’s dat een artistiek kernteam vormden. Twee van hen zijn samen met een medewerker van het kantoor opgestaan en dragen nu samen met het bestuur Diva Dichtbij. “Bij ons eerste lustrum sprak ik een tekstje uit dat ik op mijn scheurkalender vond: ’Gebundelde takken kun je niet breken.’ Dat vond ik zó mooi. Zo voelde Diva Dichtbij toen voor mij, en nu nog steeds.”
divadichtbij.nl
wonderbewuste.nl