Oude IJsselstreek eert haar veteranen

VARSSEVELD - Erkenning, waardering, verbinding en ontmoeting staan centraal op de Veteranendag van de gemeente Oude IJsselstreek. Op vrijdag 27 juni kwamen ongeveer 70 veteranen (een aantal met partner) samen in de Laurentiuskerk in Varsseveld.

Door Miriam Szalata

Veteranen zijn (oud-)militairen die in het buitenland ingezet zijn in dienst van de vrede. Traditioneel houdt Oude IJsselstreek de Veteranendag één dag voor de Nederlandse Veteranendag, zaterdag in Den Haag. “Om mensen de gelegenheid te geven naar beide dagen te gaan”, aldus Elze Lovink van de gemeente.

Al snel schuiven bezoekers aan de tafeltjes in de kerk aan om met elkaar in een geanimeerd gesprek te raken. Mariane Ikink (55) uit Silvolde is een van de veteranen. Zij diende tijdens de eerste Golfoorlog 1990 - 1991. De jonge Mariane kreeg destijds de vraag of ze wilde meegaan. “Vrouwen werden toen niet verplicht uitgezonden naar het front. Vandaar dat ik die vraag kreeg. Ik dacht toen: ‘Hier heb ik voor gekozen. Hier ben ik voor opgeleid en als er iets aan de hand is, dan moet ik gewoon gaan.’” Ze was niet de enige vrouw die die keuze maakte.
Ze had een rol in het commandocentrum. Informatie uitwisselen met andere schepen hoorde bij haar taak. Ze vertelt over een stressvol moment: “De oorlog was net tien minuten begonnen toen alle elektriciteit uitviel, dus ook de voortstuwing. Dan schrik je wel even. Motoren moesten opnieuw opgestart worden. Het duurde een minuut of vijf, dat klinkt kort, maar als het net gebeurt na het bericht dat de oorlog is begonnen, dan is dat heftig. Je loopt ook de hele tijd met gasmasker en atropinespuiten rond. Dus je wordt er voortdurend aan herinnerd dat het geen spelletje is.”

Nieuw-Guinea
Pieter Meijerink (89) uit Terborg en Gert Splitthoff (84) en zijn vrouw Martha uit Silvolde zitten samen aan tafel. Meijerink is van juni 1957 tot januari 1959 in Nieuw-Guinea geweest. Hij was bij de marine luchtvaartdienst. Splitthoff was in Nieuw-Guinea in 1960/61, bij de artillerie, 7de afdeling.
Meijerink werkte als vliegtuigmonteur. In de vrije tijd maakte hij muziek bij de marinekapel. “De kameraadschap was hoog. Als ik terugkijk, zie ik het als een mooie tijd”, zegt hij. “Toen vond ik dat niet altijd. Niet alles is rozengeur en maneschijn. Daar niet. Maar hier ook niet.”
Splitthoff vond die tijd ‘wisselend’. “In het begin was het redelijk. Later kwam er meer dreiging van Indonesië.”
“Die dreiging was er ook in mijn tijd”, vult zijn tafelgenoot aan. “Alleen niet zo sterk aanwezig. Maar we waren allemaal blij dat we weer naar Nederland konden.”
Splitthoff bezoekt elke reünie van de eigen afdeling. “Ik heb vrienden in Landgraaf, Mill en Enschede.” Ook gaat hij naar de Nederlandse Veteranendag. Zijn vrouw Martha gaat mee. “Ik vind het prachtig voor mijn man”, zegt ze.

In haar welkomstwoord geeft burgemeester Laura Werger aan het fijn te vinden de veteranen te ontmoeten en met hen kennis te maken. Ze legt een verbinding met haar eigen achtergrond. Ze is zelf dochter van een militair die zijn leven heeft gewijd aan het dienen van Nederland.
Ze benoemt de kameraadschap die militairen op missie ervaren. “Vrijwel elke militair geeft thuis aan die kameraadschap te missen.” Ook staat ze stil bij traumatische ervaringen en het onbegrip waar veteranen tegenaan kunnen lopen.
Herkenbaar, beaamt Meijerink na de toespraak. “Mensen snappen het niet. Ze weten niet eens waar Nieuw-Guinea ligt. Ik zeg dan maar in de buurt van Australië, want er zijn er die ook niet weten waar Indonesië ligt.”

Vrijwel elke militair geeft thuis aan die kameraadschap te missen - burgemeester Werger

Klik
Na het welkomstwoord maakt de groep zich klaar voor de tocht naar het oorlogsmonument voor een ceremonie met een koor en kranslegging. Mariane Ikink heeft inmiddels gezelschap van Ruud Mulder (75) uit Silvolde. Mulder is twee keer zes maanden in Bosnië geweest, in 1999 en 2001. “Het was mijn taak om bedrijven te laten starten of uit te breiden om meer mensen aan werk te helpen. Tijdens de eerste missie ging ik op zoek naar mogelijkheden, en in de tweede missie was ik er voor ondersteuning en om geld te zoeken.” Ikink en Mulder kennen elkaar niet van missies, maar uit hun contact blijkt hoe kameraadschap bij veteranen werkt. “We hebben elkaar via Facebook ontmoet en er was meteen een klik”, zegt Ikink.
Na de ceremonie bij het monument loopt de groep terug naar de kerk, waar de bijeenkomst verder gaat met gastspreker kolonel b.d. Karel van Dreumel en een gezamenlijke lunch ter afsluiting.