Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen stelt concordantie samen

Koppeling vroegere huisnummers aan huidige adressen

ULFT - In vroeger tijden had een dorp of stad geen officiële straatnamen. Soms kwamen de namen uit de volksmond, bijvoorbeeld Kerkstraat of werden wegen naar een bewoner of boerderij genoemd. Vóór de invoering van straatnamen werd gewerkt met wijkletters en nummers. In 1951 en 1952 vervingen gemeentes dit systeem door het huidige straatnaamnummeringsysteem, straatgewijze nummering. Voor onderzoekers, die de geschiedenis van huizen en bewoners napluizen, is dat enorm lastig. Welk historische huisnummer correspondeert met het huidige adres? In een concordantie zie je in één oogopslag de oude informatie naast de huidige adressen.

Door Marcel van Berkum

Het vergt veel speurwerk om de relatie te achterhalen. Bij de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen (OVGG) is een werkgroep in het Ketelhuis van DRU Industriepark al jaren bezig om een concordantie (overeenkomst) voor de voormalige gemeentes Gendringen en Etten samen te stellen. “Het is reuze handig en ik gebruik een concordantie regelmatig”, benadrukt André Tangelder, bestuurslid van de heemkundige vereniging Old Sillevold. Voor de vroegere gemeente Wisch bestaat zo’n concordantie namelijk al jaren. Niet dat de toenmalige ambtenaren van die gemeente daarvoor hebben gezorgd. Het is monnikenwerk en vergt ontzaglijk veel tijd. Jaren geleden is het document op eigen initiatief door de heer G. Velthorst, die een passie voor geschiedenis van bewoning had, in zijn vrije tijd samengesteld. 

ECAL
Bij de heemkundige vereniging in Ulft draait alles om de historie en het ontbreken van een concordantie zien de vrijwillige leden als een groot gemis bij hun onderzoek en voorlichting naar de bevolking. “Al in 2012 zijn we met z’n vieren begonnen aan dit project”, zegt Jan Hartjes. De andere drie leden van de werkgroep zijn Egbert Koops, Jan Tinnevelt en Stef Hermsen. “We konden er in de afgelopen jaren niet continu aan werken, omdat er tussendoor andere tijdrovende projecten moesten worden afgemaakt, maar we denken dat we volgend jaar klaar zijn.” De eerste taak was het bevolkingsregister koppelen aan het kadaster en huisnummers toevoegen. “Vanuit die basis zijn we verder gaan werken. We hebben gebruik gemaakt van zoekprogramma’s en bestanden waarover we bij de OVGG beschikken, zoals Kadaster Viewer.” De werkgroep van 70-plussers is bovendien vaste klant in het Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL) in Doetinchem waar onder andere het notarieel archief is nageplozen. ECAL heeft ook al aangegeven dat men dolgraag over de digitale concordantie wil beschikken als die gereed is.

“Wij doen werk voor het nageslacht.”

Gemeente Etten
Het samenstellen van zo’n overzicht is geen eenvoudige zaak en tijdrovend, want niet een kwestie van één op één. Punt is dat in de negentiende eeuw om de tien jaar een volkstelling plaatsvond en de nummering werd dan steeds aangepast. Eind negentiende en begin twintigste eeuw werden veel huizen en boerderijen bijgebouwd waardoor ook vernummerd moest worden. Dezelfde woning kreeg door de jaren heen dan regelmatig een ander nummer. De concordantie beschrijft de bewoning van de voormalige gemeentes Gendringen en Etten. De gemeente Etten met onder meer Ulft is in 1820 opgegaan in de gemeente Gendringen. Egbert Koops somt op: “We zijn nu zo goed als klaar met de vroegere gemeente Gendringen en de plaatsen Gendringen, Wals, Wieken, Milt, Varsselder, Megchelen, Voorst en Breedenbroek. En de informatie over de vroegere gemeente Etten aan het afronden met Etten, Ulft, De Pol, dat is in 1914 Ulft geworden, Etten, Warm, Oer, Rafelder, IJsselhunten en Ziek.” Het gaat totaal om 1000 woningen en 600 huizen. Fred Hermsen onderstreept het belang van de concordantie: “Voor de OVGG en het ECAL is het een belangrijke toevoeging, die onderzoek enorm vergemakkelijkt, maar ook particulieren, die ons regelmatig met vragen benaderen kunnen we dan beter en uitgebreider informeren. Zij willen meer weten over eerdere bewoners van hun woning of informatie waar familieleden vroeger hebben gewoond. Bij ons onderzoek zijn tevens veel persoonlijke verhalen naar voren gekomen, die we uiteraard opslaan in onze bestanden en bijvoorbeeld weer kunnen koppelen aan vragen over familiegeschiedenis.”
“Wij doen werk voor het nageslacht”, vult Hartjes aan.