‘Het bevorderen van basisvaardigheden verdient meer aandacht’

OUDE IJSSELSTREEK – Deze week is de landelijke ‘Week van lezen en schrijven’. Er wordt dan extra aandacht gevraagd en gegeven aan laaggeletterdheid. In Nederland hebben 2,5 miljoen mensen van 16 jaar en ouder moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. Dat is 18 procent van alle mensen in Nederland. Dus ongeveer 1 op de 6 mensen. De wethouders Janine Kock en Marco Bennink van Oude IJsselstreek leggen uit hoe er in deze gemeente met dit thema wordt omgegaan.

Door Walter Hobelman

“Allereerst, we hebben het liever over ‘het bevorderen van basisvaardigheden’ dan over ‘laaggeletterd’. Want het gaat om meer dan alleen lezen. Ook rekenen, schrijven en digitaal vaardig zijn levert voor een grote groep mensen problemen op”, aldus wethouder Kock.

Grofweg is de groep mensen die moeite heeft met deze basisvaardigheden te verdelen in twee categorieën. “Je hebt de Nederlanders voor wie Nederlands de moedertaal is. Deze groep wordt wel de NT 1 groep genoemd. Daarnaast is er de NT 2 groep en dat zijn mensen voor wie Nederlands de tweede of soms zelfs derde taal is.” Samen met de andere Achterhoekse gemeenten is er een werkplan gemaakt om de basisvaardigheden van de inwoners te bevorderen. “Want wie moeite heeft met lezen of schrijven, of niet goed om kan gaan met een computer loopt de kans om niet volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Met alle gevolgen van dien.”

Laaggeletterdheid is veelomvattend
“Laaggeletterdheid is niet hetzelfde als analfabetisme“, legt wethouder Bennink uit. “Dat laatste is er wel een onderdeel van, maar het gaat ook over mensen die wel kunnen lezen en schrijven maar slechts op een beperkt niveau. Mensen die bijvoorbeeld moeite hebben met productinformatie op flessen en verpakkingen in de supermarkt, met handleidingen of met de bijsluiter van de medicijnen die zijn voorgeschreven. Of met het maken van een schriftelijke overdracht op het werk voor collega’s.”

Geen verplichting
Aandacht voor de basisvaardigheden is te lang een ondergeschoven kindje geweest vindt wethouder Bennink. “De laatste jaren is er gelukkig meer aandacht voor en zijn er verschillende activiteiten opgezet om hierin verandering te brengen. Zo kan men bij de bibliotheken al terecht met kinderen vanaf nul jaar voor een voorleesmoment en andere leuke manieren om taalvaardig te worden. Ook voor volwassenen is er van alles, variërend van taalcoaches, tot hulp bij het invullen van formulieren of een ‘digitaal vaardig’ cursus”, zegt Janine Kock, die ook zelf als taalcoach actief is.

Anderen op weg helpen
Samen met de regionale bibliotheken en andere sociale partners wordt gewerkt aan het weghalen van het taboe dat op dit onderwerp ligt. “In Oude IJsselstreek zijn verschillende plekken waar mensen om hulp kunnen vragen. Hulp vragen is moeilijk, het is confronterend en roept schaamte op. Daar moet verandering in komen vinden wij, want voor wie wil, zijn er verschillende manieren om de eigen basisvaardigheden te verbeteren”, aldus Kock. “Maar we willen ook dat mensen leren om signalen te herkennen die duidelijk maken dat collega’s, buren of vrienden moeite hebben met die basisvaardigheden. Mensen die bijvoorbeeld uitvluchten verzinnen zoals ‘ik heb mijn bril niet bij me, ik vul het thuis wel in’ bij het invullen van formulieren of die alleen maar kijken naar een tekst zonder de ogen over de tekst te bewegen.” De meeste mensen die moeite hebben met lezen en schrijven vinden het moeilijk om er over te praten. Het is fijn als een ander dan uit betrokkenheid een handje helpt om hulp te zoeken.”

Hulpplekken genoeg
Hulpplekken zijn er genoeg. De bibliotheken van Achterhoekse Poort hebben een groot aanbod voor het verbeteren van de basisvaardigheden. Dat begint al met (voorlees)activiteiten voor kleine kinderen, maar er zijn ook taalcoaches beschikbaar en er worden allerlei cursussen gegeven om digitaal vaardig(er) te worden. Ook Sociaal Werk Oude IJsselstreek en Stoer verwijzen mensen door naar de bibliotheken om basisvaardigheden te ontwikkelen.

Meeleesgroep
Vanzelfsprekend ligt er ook een taak voor de overheid en instanties om voor mensen die moeite hebben met de basisvaardigheden de drempels zoveel mogelijk te verlagen. “In onze gemeente hebben we bijvoorbeeld een meeleesgroep waarin mensen zitten met een NT 2 achtergrond die brieven, flyers en andere informatie die we als gemeente willen delen eerst lezen en van opmerkingen voorzien om de tekst voor iedereen begrijpelijk te maken.”

De komende maanden wordt in verschillende edities van Achterhoek Nieuws meer aandacht gegeven aan dit thema. Aan het woord komen onder andere taalcoaches, ervaringsdeskundigen (mensen die zelf stappen hebben gezet om hun vaardigheden te verbeteren en daar baat bij hebben) en mensen van de sociale partners in de gemeente Oude IJsselstreek en bibliotheek Achterhoekse Poort “Een mooi initiatief om dit onderwerp nog eens onder de aandacht te brengen en bespreekbaar te maken in de samenleving. Iedereen moet weten waar men aan kan kloppen voor een hulpvraag. Het taboe moet verdwijnen”, vindt wethouder Bennink.

Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op:

lezenenschrijven.nl
achterhoeksepoort.nl