AZC, AZD of AZB?
OpinieHerman, Jan en Hermien, twee broers en een zus van mijn opa, vertrokken in de jaren vijftig naar Canada. Niet alleen omdat dat land arbeiders nodig had, maar vooral ook om de puinhopen van de oorlog achter zich te laten. Ze spraken geen Engels, plat Lintelo’s, en stapten met duizenden anderen op de boot. In Canada vonden ze werk, een huis, een toekomst. Ze werden welkom geheten. Wat als Canada toen had gezegd: “Vol is vol. Blijf maar in je eigen land.”
Bij Etten hangt sinds deze week een groot spandoek: “Etten zegt nee tegen een AZC.” Op sociale media buitelen de reacties over elkaar. “Vol is vol.” “Heel Nederland zegt nee.” “Het moet eerst uit de hand lopen en slachtoffers vallen, dan wordt er ingegrepen.” Tussen deze zorgen klinkt ook een zachtere stem: “U zegt nee. Wij hebben lang een AZC achter ons huis gehad en geen overlast gehad. Angst is een slechte raadgever.”
Angst lijkt vaak de motor, terwijl we in het verleden zelf overal ter wereld met open armen ontvangen zijn. Na de oorlog emigreerden honderdduizenden Nederlanders naar Australië, Canada, Amerika, Zuid-Afrika. Ook Achterhoekers. Soms uit armoede, soms uit hoop op meer vrijheid. Ze kregen er een kans.
Vandaag draait menig Achterhoeks boerenbedrijf ook op Poolse en Roemeense handen. Zonder hen geen asperges, geen vlees, geen bouw. Als gastarbeider welkom, maar als asielzoeker een bedreiging? Dat schuurt.
Veel inwoners zijn bovendien verbolgen dat statushouders sneller een woning krijgen. Dat voelt oneerlijk in een overspannen markt, maar die markt is niet door hen vastgelopen. Jaren van politiek beleid – verkoop van sociale huur, te weinig nieuwbouw – hebben het tekort veroorzaakt. Het is cynisch dat juist partijen die dit beleid vormgaven, vluchtelingen aanwijzen als zondebok.
Wat ook schuurt is dat we in de Achterhoek trots zijn op ons noaberschap, maar dat lijkt te verdampen zodra de buurman uit Syrië of Oekraïne komt. Stopt noaberschap bij het onbekende?
Misschien moeten we daarom ophouden met spreken over een AZC: Asielzoekerscentrum. Dat klinkt massaal, kil en van bovenaf geregeld. En ook niet over een AZD: Asielzoekersdorp, alsof het om een op zichzelf staande enclave gaat. Laten we het hebben over een AZB: een Asielzoekers Buurtschap. Een plek waar mensen onderdeel worden van de buurt. Waar men elkaar kent, elkaar groet, elkaar helpt.
Elkaar leren kennen kost een beetje moeite en daar weten wij zelf alles van. Volgend week zondag 27 september is het burendag. Dan nemen ‘gewone buren’ de moeite om elkaar beter te leren kennen. Daar wordt de buurt gezelliger en veiliger van. Elkaar beter leren kennen helpt ook bij asielzoekers.
Het Zutphense initiatief Buddy to Buddy koppelt vluchtelingen aan bewoners. Zo ervaren beiden dat ze niet zo veel anders zijn. Bent u al een langs gegaan bij gevluchte naobers en gevraagd naar hun verhaal, of is dat toekomstmuziek?
Door Meindert Bussink
