Twee sleutels
OpinieVorige maand was ik nieuwsgierig naar de onthulling van de nieuwe luisterplek in Engbergen, maar die begon niet bij het kunstwerk. Eerst luisterden we in het bos naar een handpan, vervolgens kwamen we bij een imker die vertelde over de bestrijding van de hoornaar, liepen we langs een dichter en hoorden we verhalen over Huize Engbergen. Pas daarna kwamen we aan bij de luisterplek.
Mijn gedachten dwaalden af naar mijn tekenleraar van de middelbare school in Aalten. Hij hamerde er regelmatig op dat het niet om het uiteindelijke kunstwerk ging, maar om het proces. Die les heb ik geïnternaliseerd
Tijdens mijn studie in Amsterdam kreeg ik meer inzichten over cultuur en netwerken. Onder meer Pierre Bourdieu, Michel Foucault en Albert-László Barabási gaven ieder een andere bril. Bourdieu liet zien dat onze smaak veel minder persoonlijk is dan we denken. Wat wij mooi of waardevol vinden, wordt mede gevormd door onze opvoeding, opleiding en omgeving. Foucault maakte me bewust van de subtiele rol van macht. Niet alleen in wetten of geld, maar ook in de keuzes die we maken en de aandacht die we geven. En Barabási liet zien hoe netwerken vanzelf knooppunten vormen. Grote podia, net als grote vliegvelden, trekken steeds meer verbindingen aan, juist omdat ze al groot zijn; the rich get richer.
Bij de onthulling van de luisterplek zei de nieuwe cultuurwethouder John Haverdil dat we investeren in sport heel vanzelfsprekend vinden, maar cultuur daar vaak harder voor moet knokken.
Ik denk dat hij gelijk heeft, maar misschien moeten we eerst een andere vraag stellen. Waar investeren we eigenlijk in als we over cultuur praten? Welke keuzes maken we, wie maakt ze en waarom? Investeren we enkel in de grote knooppunten, of ook in de kleine verbindingen die ze voeden?
Cultuur ontstaat niet bij het eindresultaat, maar bij nieuwsgierigheid ergens onderweg. Waar mensen elkaar ontmoeten, oefenen, uitproberen, falen en opnieuw beginnen.
Afgelopen week bezocht ik in Italië de kettingbibliotheek van Cesena. Opdrachtgever Malatesta Novello liet in 1447 twee sloten op de deur maken. Een voor de gemeente en een voor het klooster, zodat de een altijd de ander nodig had om binnen te komen. Foucault zou glimlachen om deze wederzijdse afhankelijkheid.
Toen dacht ik, kunnen er ook niet twee sleutels komen voor de deuren van de DRU? Om de door gemeenschapsgeld gefinancierde zalen, oefenruimten en horeca te kunnen gebruiken, is een samenwerking noodzakelijk met die gemeenschap zoals lokale ondernemers, theatergroepen en artists in residence.
Meindert Bussink
