Jonah Falke schrijft boek over de zoektocht naar geloof, hoop en liefde
Religie‘Bij de meest strenge mensen heb ik me het meest thuis gevoeld’
REGIO – Het zesde boek van de in Bontebrug geboren Jonah Falke gaat over de Bible Belt. De strook die van Zeeland naar Overijssel trekt en waar relatief veel ‘strenge’ protestanten wonen. Tijdens een reis op een schip van de Holland-Amerika lijn komt Falke in contact met Riekelt Pasterkamp “een raadselachtige, welgemanierde borst” zoals Jonah hem omschrijft, die bij het afscheid nemen in New York vertelt dat hij ‘een gereformeerde is en bij de Bible Belt hoort’.
Door Walter Hobelman
Jonah Falke (33) groeide niet op in een religieuze omgeving, maar is wel gefascineerd door het geloof. Gedreven door zijn nieuwsgierigheid kreeg hij toegang tot het meest orthodoxe, streng gereformeerde deel van Nederland: de bewoners van de Bible Belt. Terwijl veel niet-ingewijde buitenstaanders vaak in clichés en vooroordelen over hen blijven steken, wilde Jonah ze met open vizier tegemoet treden. Hij sprak met dominees, moeders, jongeren, twijfelaars, SGP’ers, bezocht kerkdiensten, studiedagen, gevangenissen en uitvaarten. En hij logeerde bij een gereformeerd gezin in Zeeland. In zijn boek ‘De Bible Belt’ doet hij verslag van zijn waarachtige zoektocht naar wat godsbesef is.
“Terugkijkend kan ik zeggen dat ik me bij de meest strenge mensen het meest thuis heb gevoeld”, vertelt Jonah tijdens de boekpresentatie op 6 februari jl. in Gouda. Niet voor niets is die presentatie in de collegezaal van de Driestar Hogeschool. Jonah heeft er tijdens het schrijven van zijn boek een aantal keren een bezoek gebracht, gesprekken gevoerd met leerlingen en docenten en een studiedag bijgewoond. Deze hogeschool heeft een uitgesproken christelijk karakter op gereformeerde grondslag. Twee personen die voor de zoektocht van Jonah veel voor hem hebben betekent zijn gesprekspartners tijdens de presentatie, namelijk Gertrude de Wildt-Brouwer en de al genoemde Riekelt Pasterkamp (allebei freelance journalist bij het Reformatorisch Dagblad).
“Riekelt heeft zijn hoofd op het hakblok gelegd door mij wegwijs te maken in de refowereld en mij mensen aan te dragen waar ik een gesprek mee zou moeten hebben”, zegt Jonah. “Gertrude heb ik wat korter gesproken, maar zij wist mij te triggeren tijdens een studiedag van het ‘Dutch Bible Belt network’, een organisatie van de Vrije Universiteit in Amsterdam die de betekenis en rol van orthodoxe protestanten in Nederland bestudeert.
Gertrude vertelt wat zij van het boek heeft opgestoken. “Het heeft mij aan het denken gezet waar ik mij persoonlijk bevind binnen de gereformeerde wereld. Jonah is echt van uiterst links naar uiterst rechts gegaan binnen de Bible Belt en schrijft eerlijk over wat hij hoort, ziet en voelt. Onbewust ga je dan bij jezelf denken ‘waar en hoe sta ik dan binnen dit geheel?”
Het boek valt op door de zorgvuldige manier waarop Jonah zijn zoektocht uitvoert. Hij wil geen karikatuur van mensen uit de Bible Belt neerzetten, maar is oprecht nieuwsgierig en geïntrigeerd. Door die houding is het voor hem mogelijk om met mensen te spreken waarvan zelfs Riekelt zegt dat die zeer waarschijnlijk niet willen meewerken. Door zichzelf kwetsbaar op te stellen en zich in te leven in en soms zelfs aan te passen aan het denken van de bewoners van de Bible Belt (zo kocht Jonah een zwart pak om minder op te vallen, WH), ontstaan er eerlijke en diepgaande gesprekken. Jonah zegt daarover: ”De trigger om dit boek te schrijven was de ontmoeting met Riekelt. Er zijn ook andere groepen zoals ‘daklozen’ of ‘asielzoekers’ waar je een boek over zou kunnen schrijven. Maar ik koos voor ‘mensen uit de Bible Belt’. Ik wilde snappen hoe zij denken, wat hen beweegt en waarom ze doen wat ze doen. Niet om ze weg te zetten als raar of wereldvreemd.”
Ik wilde snappen hoe zij denken, wat hen beweegt
Na het boek zelf gelezen te hebben is het mij duidelijk geworden dat de manier waarop Jonah zich in deze mensen verdiept heeft misschien wel een voorbeeld zou kunnen zijn voor iedereen die vooroordelen heeft over een bepaalde bevolkingsgroep en dat ongenuanceerd en met zelfingenomenheid ventileert in gesprekken of op social media. Als iedereen zich op dezelfde wijze als Jonah oprecht zou gaan verdiepen en gesprekken zou gaan voeren met mensen ‘waar men wel een mening over heeft’, dan kon het maar zo zijn dat er minder gepolariseerd en gestigmatiseerd wordt.
Robert Zoutendijk, lid van het college van bestuur van de Driestar hoopt dat het boek positief ontvangen wordt binnen de Bible Belt. Het houdt ons een spiegel voor. “De manier waarop Jonah zich heeft ingeleefd verdient respect. Het was best spannend om met Jonah op te trekken tijdens zijn zoektocht, maar ik ben blij dat we het hebben gedaan. In elk geval is duidelijk geworden dat ‘de Bible Belt’ geen reservaat is met een hek eromheen maar dat conservatieve mensen dingen op een andere manier doen, dan dat andere mensen dat doen. Jonah is nieuwsgierig, open en oprecht en is zorgvuldig te werk gegaan. Dat verdient waardering en respect.”
Het boek ‘De Bible Belt, een waarachtige zoektocht naar geloof, hoop en liefde in Nederland’ is te koop in de lokale boekhandels en online en kost € 23,99.
