Reis mee door het muziektheaterspektakel Geboortegrond

OUDE IJSSELSTREEK - Stel je voor, een theaterspektakel waarbij je je als toeschouwer door het verhaal beweegt. Op je eigen fiets, met een huurfiets of op een huifkar. Van scène naar scène reis je door het landschap naar verrassende locaties in en om Ulft en Gendringen. Geboortegrond is zo’n spektakel; een muziektheatervoorstelling over een familiegeschiedenis uitgevoerd door een gemêleerd gezelschap van meer dan honderd amateurspelers, muzikanten, dansers en zangers, die vanaf 8 mei tot en met 18 mei op donderdag tot en met zondag in onze regio te beleven is.

Door Joyce de Schepper

Geboortegrond is geschreven door schrijver Jonah Falke op verzoek van Lise-Lott Kok, artistiek leider van Muziektheater De Plaats in Arnhem. “Jonah weet heel goed familiesituaties te schetsen met als thema de verhouding tot je familie én met de plek waar je vandaan komt. Daarnaast klinkt in zijn teksten de Achterhoekse brutaliteit door. Die combinatie, daar ging ik voor.”

Hen goan en weerkommen
Het was Joke Seinen, de huidige voorzitter van Openluchttheater Engbergen, die jaren geleden een voorstelling zag in een oude supermarkt (de Spar) in Doesburg. Elke avond zaten de eigenaren vol trots te kijken naar het optreden. Ze keken als het ware naar hun eigen leven. Die uitvoering was blijven hangen bij Joke. Toen ze voorzitter werd van Engbergen, dacht ze ‘moet ik daar niet iets mee, hier op deze locatie…’ Joke benaderde allereerst de DRU en die was meteen enthousiast. “De DRU wil graag culturele projecten organiseren waar mensen uit de buurt een rol in spelen. Joke hoorde dat de voorstelling in Doesburg een productie was van De Plaats waar ik als artistiek leider werk en besloot samen met de DRU contact met me op te nemen. Het idee om theater op mijn geboortegrond te doen, sprak me meteen aan”, vertelt Lise-Lott. “Ik heb een heerlijke jeugd gehad in Doetinchem en woon momenteel met mijn gezin in Gaanderen. Maar tegelijkertijd ken ik het gevoel dat je geen binding lijkt te hebben met waar je bent opgegroeid. Dat was voor mij zo rond mijn zeventiende. Ik ging er tussenuit om de toneelschool in Maastricht te doen en woonde daarna in Amsterdam. Ik ben dus weggegaan -hen goan- en teruggekomen -weerkommen- en ik kan niet verklaren waarom.”

Thuisvoelen
‘Als je niet weet waar je bent, kun je ook niet verdwalen’ is een zin uit de voorstelling. “En ik denk dat die zin mooi omschrijft waarom ik hier zo graag ben. Op al die plekken waar ik tussentijds heb gewoond voelde ik me niet thuis”, zegt Lise-Lott. “Toen ik weer in de Achterhoek ging wonen, kwam ik tot rust. Als je iets heel goed kent, durf je ook de zijpaden te nemen. In het onbekende niet. Het heeft te maken met je vrij voelen”, denkt Lise-Lott. Geboortegrond heeft een universeel thema en stelt vragen zoals ‘Wil/zal ik blijven waar ik ben geboren of wil/zal ik weggaan uit mijn geboortestreek? Geboortegrond heeft raakvlakken met het leven van Lise-Lott. Het gaat over Emma, een meisje van achttien jaar. Ze heeft een kamer gevonden en gaat verhuizen. Aan de vooravond van haar vertrek heeft ze nog een repetitie van de harmonie. In hoeverre is het haar keuze om te vertrekken? Laat ze haar keuze bepalen door aanmoedigingen van anderen? Jaagt ze haar eigen dromen na of de onvervulde wensen van anderen? Van haar oma. Haar moeder. “Wellicht herkenbaar voor velen. Wat je ook doet, je blijft je altijd verhouden tot waar je vandaan komt. Ik denk dat het daarover gaat”, zegt scriptschrijver Jonah.

Drie generaties
Jonah Falke, geboren Ulftenaar, woont momenteel in Amsterdam. Hij schrijft romans, non-fictie, columns, essays en maakt reportages, maar schreef nog niet eerder een script voor een theatervoorstelling. “Het moest wel een beetje schuren, niet te veel romantiseren. Anders moet je mij niet vragen. Ik zag een interview met Halina Reijn waarin ze zei dat in de geschiedenis de meeste vrouwen in theaterproducties gek worden of zelfmoord plegen. Datwilde ik niet. Het is een fictief verhaal over drie generaties. Alhoewel, helemaal fictief…”, Jonah aarzelt. “Mijn oma heb ik er wel ingeschreven.” Een script voor theater schrijven is een heel ander vak, heeft hij ervaren. “Als boekenschrijver kun je de mooiste beelden beschrijven en dat doe je zo goed mogelijk. Bij een theaterscript is het van belang om zo min mogelijk uit te leggen. Je bent praktisch gebonden aan van alles en nog wat. In feite maak ik alleen de bouwtekening die tot leven komt. Allereerst door Lise-Lott en drie andere Achterhoekse makers die met de spelers bezit van het stuk nemen en vervolgens door het publiek.Spannend. Ik ben heel benieuwd hoe het op de speelavonden tot uiting komt.” Lise-Lott maakt al bijna 25 jaar muziektheater. “Alhoewel ik relaxter ben dan toen ik begon, vind ik het ook nog steeds spannend om met zoveel mensen te werken. Het is altijd weer goed om te beseffen dat we maar een radertje zijn in de hele productie. Iedereen die meedoet is super belangrijk. Al die mensen die deze grote productie mogelijk maken! Niet alleen voor, maar ook achter de schermen.”

www.verhalenuithetachterland.nl