Museum STAAL over Antoni Staring

Tip voor een dagje uit

Door Marcel van Berkum

ALMEN - Voor je vakantiebestemming kun je ver reizen naar exotische oorden. Je kunt het vertier ook dichterbij zoeken. De Achterhoek heeft veel te bieden en er zijn vast plekken, die je nog niet kent. Museum STAAL in Almen is in dit deel van de streek niet algemeen bekend. Het is zeker een bezoek waard als je van de Achterhoek en de historie houdt. Nee, het is geen ijzermuseum.

De titel kan verwarring opleveren, maar STAAL is de afkorting van ‘STAring in ALmen’. Het dorp Almen ligt tussen Lochem en Vorden. Het museum is gewijd aan Antoni Staring, zijn werk en familie. In de voetsporen van de dichter en landbouwkundige neemt het museum de bezoekers mee door het landschap, de geschiedenis en de cultuur van de Achterhoek. Ook zijn er geregeld tijdelijke exposities. Zeg Staring en je zegt Achterhoek. Antoni Staring is onlosmakelijk verbonden met de Achterhoek. Talloze straten en instellingen zijn naar hem vernoemd. Ook zijn er opvallende koppelingen met de huidige gemeente Oude IJsselstreek.

Bringenborg
Anthony Christiaan Winand Staring werd op 24 januari 1767 geboren in Gendringen. Hij was van goede komaf en het gezin woonde in het huis De Bringenborg. Vader Damiaan Hugo Staring was kapitein ter zee en daarom zelden thuis. In 1773 werd hij benoemd tot kwartiermeester aan Kaap de Goede Hoop en vertrok met zijn echtgenote naar Zuid-Afrika. Enig kind Antoni werd in Gouda op school gedaan en zijn oom Jacob was toeziend voogd. In Gendringen zoekt u tevergeefs naar zijn geboortehuis. De Bringenborg werd door de familie verkocht en kende in de volgende jaren een rits eigenaren en bewoners en raakte steeds verder in verval. In 1965 werd de bouwval door de gemeente aangekocht en in 1971 besloot de de gemeenteraad, zonder historisch besef, het gebouw te laten slopen. Bringenborg is nu een straat met ontmoetingscentrum, bibliotheek en een kegelvormige sculptuur met een plaquette, de Staring steel, die herinnert aan het geboortehuis van de befaamde dichter. Een fraaie maquette van het huis De Bringenborg is in museum STAAL te zien. Het nauwkeurige schaalmodel is vervaardigd door Joop Keurentjes van de Oudheidkundige Vereniging Gemeente Gendringen (OVGG). Het is door de heemkundige vereniging in Ulft in bruikleen gegeven aan het museum.

Wildenborch
Poëzie en landbouwkunde waren de passies van Antoni Staring. Eén van zijn bekendste gedichten dateert uit 1820 en is getiteld ‘De hoofdige boer’. Na zijn afstuderen nam hij het beheer van het landgoed De Wildenborch op zich, dat in 1780 door zijn ouders was aangekocht. De historische buitenplaats met prachtige tuinen ligt aan de Wildenborchseweg in de nabijheid van Almen. Staring bleef op De Wildenborch wonen tot zijn overlijden in 1840. In 1976 is De Wildenborch ondergebracht in een familiestichting en momenteel woont er nog steeds een familie Staring. Uit de annalen blijkt dat ook enkele generaties van het geslacht Van Wisch - geen onbekende naam in deze omgeving - in een ver verleden eigenaren waren van het kasteel.

Gendringen is het middelpunt van de Open Monumentendagen, die op 12 en 13 september door het comité Oude IJsselstreek worden georganiseerd.

museumstaal.nl