Jan uut Oer raakt Facebookvolgers met dorpsfoto’s

Ulft – Begin mei 2014 startte Jan Besselink op Facebook een openbare groep onder de titel: Jan uut Oer. Sindsdien plaats hij daar dagelijks foto’s van ‘Alledaagse gebeurtenissen rond Ulft en Oer en mooie plaetskes in de Achterhoek vlakbi-j de Duutse grens,’ zoals hij het in de aanhef omschrijft. Nostalgische plaatjes van winkelpanden van weleer, sinterklaasintochten, het verenigingsleven, de veranderingen bij de DRU, het landschap en het leven van alledag. Jan fotografeerde alles al die jaren, tijdens zijn dagelijkse, lange fietstochten. Langzamerhand wordt het een document, een weergave van een tijdsgewricht. Inmiddels heeft hij 4300 volgers.

Door Reinier Kroesen

Jan Besselink (73) is een echte Ulftenaar. Zijn oudershuis, net om de hoek bij het voormalige café Geuijen staat er nog. Hij woont nu een klein stukje verderop aan de Tarwestraat. Jan: “Ik heb 43 jaar in de bouw gewerkt, lang bij bouwbedrijf Gotink en ook bij chaletbouwer De Gelderlander. Metselen, timmeren, van alles.” In 1972 was hij een half jaar in ‘Arabië’, zoals hij het zelf noemt. Het huidige Dubai en Bahrein. De enige keer dat hij echt lang van ‘de keet’ was. “Daar hebben we twintig prefab chalets opgebouwd, in opdracht van een oliesjeik. Die kwamen van de failliet gegane firma Wagmonthan uit Gendringen. ’s Ochtends bracht een privéchauffeur mij met een Rolls Royce van het hotel naar de bouwplaats.”

Jan fotografeert al sinds zijn kinderjaren. “Op een oude foto van een familiefeest sta ik al met een Agfa Clack in mijn hand kiekjes te maken. Dat heeft me altijd geïnteresseerd. Ik zie alles in een ‘vierkantje’, in een foto.” Later kocht hij professionele camera’s met telelenzen, eerst analoog, toen digitaal. “Maar tegenwoordig gebruik ik mijn iPhone, geen gesleep meer met apparatuur. Laatst stond ik voor het stoplicht bij het in aanbouw zijnde nieuwe ziekenhuis in Doetinchem. Ik keek omhoog en zag al die draaiende en kruisende bouwkranen. Dacht: even een foto maken.” Geld wilde hij er nooit mee verdienen. “Nee, ik maakte geen trouwfoto’s. Wel legde ik soms tijdens het avondfeest spontane momenten vast, daar hou ik wel weer van.”

Weerfoto’s
Al bijna zijn hele leven gaat Jan iedere dag met zijn stalen ros op pad. Grote rondes, alle kanten op. “Woar de fiets heer geet goa ik ook heer! Dat ‘völle’ fietsen zit in de familie, een oom van mij, die nu op het kerkhof in Varsselder ligt, noemden ze altijd Jan Raas. Vorige week fietste ik nog naar Zevenaar. Ik ben op twee wielen wel een paar keer de wereld rond geweest.” Als hij wat moois of interessants ziet wordt dat gefotografeerd, hij gaat niet met een bepaald doel op pad. Jan maakt graag natuurfoto’s, die hij vaak naar de weerredacties van het NOS journaal en RTL Nieuws mailde. Meer dan honderd keer stonden de Helga’s van Leur en Peter Timoteefs van dienst hun weerpraatje te houden, met op de achtergrond een foto van hem.

Tijdlijn
Ruim tien jaar geleden besloot Jan een eigen Facebookgroep te beginnen, waar hij sindsdien dagelijks foto’s post. Voorzien van een korte omschrijving in het dialect. Regelmatig zijn dat opnamen uit de oude doos, of historische prentbriefkaarten. Omdat hij zoveel rondfietst en tevens fotografeert kan hij het dagelijks dorpsleven in beeld vangen. Als je door de tijdlijn scrolt zie je Ulft en wijde omgeving geleidelijk aan veranderen. Je komt de sloop van zaal Köster in Etten tegen en meubelzaak Freriks in Ulft. Maar je ziet ook al het nieuwe wat ontstaat, zoals paviljoen De Strang dat aan de Oude IJssel verrijst. Zijn duizenden trouwe volgers weten dat zeer te waarderen. Ze halen op de tijdlijn herinneringen op en proberen te achterhalen wie op die oude foto’s van de kermis nu eigenlijk staan.

DRU pannen
Jan heeft een enorme voorliefde voor antieke gebruiksvoorwerpen en curiosa. Hij bezoekt onderweg graag kringloopwinkels, op zoek naar bijzondere oude objecten zoals carbidlampen. In zijn huis staan veel klokken, die hij zelf repareert. Veel geschilderde portretten aan de wand, van onder meer zijn ouders en de Polse molen met het huisje waar zijn moeder geboren is. Overal verwijzingen naar de producten van de DRU. Buiten onder de overkapping staat een enorme collectie oranjekleurige DRU pannen, een aantal zelfs in torenvorm opgestapeld. De achtertuin is bijna een galerie. De oude lichtbak van zwembad de Oase tref je er aan. Net als het stalen frame met daarop de aanduiding ‘De Smeltkroes’. Die mocht hij meenemen tijdens de sloop van het vroegere culturele centrum. Ook al Jans bromfietsplaatjes zijn keurig gerangschikt op de tuinmuur. De zelfgemaakte kunstinstallaties van alledaagse gebruiksvoorwerpen nopen tot inventarisatie. Soms doen die denken aan het werk van de overleden kunstenaar Frans Venhorst uit Veldhunten. Niet vreemd, Jan Besselink was goed bevriend met hem.

Parkinson
Drie maanden geleden kreeg Jan lichamelijke klachten. “Ik zat telkens links op het fietspad, kon bijna geen rechts meer houden, evenwichtsklachten. In Doetinchem moest ik door de scan. Op 16 november plaatste hij op Facebook een foto van een roestig kinderdriewielertje naast zijn nieuwe driewielfiets van Van Raam. Typisch Jan, de verbinding leggend tussen verleden en heden. Zo maakte hij bekend wat er met hem aan de hand was. Zoals altijd zette hij er een korte tekst bij in het dialect: ‘Van ‘t begin tot ‘t end fietsen, en dan krie’j de diagnose Parkinson.’ Vervolgens stroomde zijn inbox vol met honderden meelevende berichtjes.