Uut 't Wald | Twiefelen

Twiefelen

Heeft je zoon inmiddels besloten of hij die auto koopt?, vroeg ik onlangs aan een kennis. Nee, was het antwoord, hee dreejt rond as ne köttel in 'n pispot. Dat antwoord verbaasde me niet echt, want ik ken zijn zoon als een echte twijfelaar. Als er iemand is die er lang over doet voordat hij een besluit kan nemen is hij het wel.
Twijfelen. Het is zo'n woord uit het algemeen Nederlands, dat 'verachterhoekst' in de streektaal terecht is gekomen. De meeste dialectsprekers hebben het immers over twiefelen. Maar het WALD, het woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse dialecten, noemt nog tal van andere, allemaal veel authentiekere synoniem woorden. Waarvan zumen, draneken en dröttelen waarschijnlijk de oudste zijn. Maar ook bijvoorbeeld drömmelen, rikraojen, dröttelen en tukken zijn woorden die hetzelfde betekenen als twijfelen.
Daarnaast zijn er ook uitdrukkingen, waarmee twijfelen of aarzelen worden bedoeld. Zo hebben met name mensen in Gorssel en omgeving het over 'in divio staon'. Hetgeen mogelijk geïnspireerd zou kunnen zijn door het Nederlandse 'in dubio staan'.

Maar je kunt ook op een iets minder frisse manier uitdrukken dat iemand twijfelt. Hee steet te drieten en te vulen (Hij staat te poepen en te voelen), zeg je dan.

Voor iemand die vaak twijfelt (zoals die zoon van mijn kennis) bestaan ook veel uitdrukkingen. Twiefelkonte is waarschijnlijk de bekendste. Maar als de twijfelaar een vrouw is, zegt men vaak twiefelgat. En in de oostelijke Achterhoek heeft men het over een veulerd of een veulekonte.

Meer berichten