Is het warm of ik vind het warm?
OpinieEen paar jaar geleden zou ik mezelf me voor gek hebben verklaard als ik in een bak ijswater zou stappen. Inmiddels doe ik het regelmatig. Niet omdat het water warmer is geworden, maar omdat ik heb geleerd anders met kou om te gaan. Ik ontdekte dat je met je ademhaling en gedachten de stressreactie van je lichaam kunt beheersen. Het water blijft koud, mijn waardering is veranderd.
Afgelopen week moest ik daaraan denken toen de temperatuur na een paar tropische dagen eindelijk onder de dertig graden zakte. “Gelukkig, het is weer wat koeler”, hoorde ik iemand zeggen. Het was 29 graden. Ook daar veranderde de temperatuur niet, maar de waardering wel. Misschien halen we die twee wel vaker door elkaar.
Iedereen kent het verhaal van de kikker die rustig blijft zitten terwijl het water langzaam opwarmt. Een mooie metafoor, alleen biologen vertellen al jaren dat een echte kikker er juist uit springt zodra het te heet wordt. Toch blijft het verhaal hardnekkig bestaan en geloven we soms liever een goed verhaal dan een feit.
Regelmatig vliegen de meningen over klimaatverandering heen en weer. Alsof klimaatverandering een kwestie van smaak is, zoals je the Beatles mooier kunt vinden dan the Stones. Maar dan lopen twee verschillende dingen door elkaar.
Ik vind het warm is een ervaring.
Het is warm is een meetbare constatering.
Hetzelfde geldt voor klimaat. Je kunt van alles vinden van klimaatbeleid, subsidies of de kosten van maatregelen. Daarover mag en moet je van mening verschillen. Maar de vraag óf het klimaat verandert, wordt niet beantwoord met een mening, maar met metingen. Duizenden wetenschappers doen al tientallen jaren onderzoek en controleren en corrigeren elkaar voortdurend.
Ik sprak het afgelopen jaar met boeren, mensen van het waterschap en landschapsbeheerders. Ze verschilden geregeld van mening over oplossingen, maar over één ding waren ze opvallend eens: water vasthouden wordt steeds belangrijker. De boer die zei: “As d’r een sloot ligt, dan ligt den d’r niet veur niks.” De klimaatburgemeester die sloten de haarvaten van ons landschap noemde. Dat zijn geen politieke slogans. Dat zijn observaties uit onze eigen omgeving.
Tussen ‘ik vind het warm’ en ‘het is warm’ zit een wereld van verschil. Het eerste gaat over mijn ervaring, het tweede over een meetbare werkelijkheid. Misschien geldt dat ook voor grotere vraagstukken. Het ijsbad leerde mij dat mijn ervaring kan veranderen zonder dat het water één graad warmer wordt. Misschien is dat ook buiten de ijsbak een nuttig onderscheid. Kunt ú nog onderscheid maken tussen wat u voelt, wat u vindt en wat u kunt vaststellen?
Meindert Bussink
