Uut 't Wald | Van tralat

Van tralat

Het Nederlands kent voor 'in de war zijn' diverse synoniemen. Van streek, overstuur, van de wijs, van de kook, het betekent allemaal zo'n beetje hetzelfde. Maar zoals zo vaak blijkt, is het Achterhoeks een nog rijkere taal. Het WALD, het woordenboek van de Achterhoekse en Liemerse dialecten, noemt naast 'in de warre' (wat men in de hele Achterhoek wel zegt) meer dan twintig uitdrukkingen die zo ongeveer hetzelfde betekenen. Waarvan er diverse min of meer plaats- of streekgebonden zijn.
Veraltereerd bijvoorbeeld zegt men vooral in de noordoostelijke Achterhoek. Daar heeft men het ook wel over van 't rit zijn. Of van den draod. Maar Lochemers hebben het weer over van 't graot.
Typisch voor Dinxperlo en omgeving is de uitdrukking van tralat zijn. Maar in Borculo hebben ze het over veraltereerd. Wat weer hetzelfde betekent als het al iets oudere woord betutteld, zoals men vroeger in Winterswijk zei.
Ook oetdertied is in zowel de Achterhoek als Twente een oud woord voor in de war. Niet te verwarren trouwens met 'oet de tied', wat betekent dat je voorgoed bent gestopt met ademhalen.
In Beltrum zegt men van iemand die in de war is, dat hij in den hond ejagd is, elders ben je gewoon van de wieze. Maar ook wel in (of op) de biesterbane.
Wat oudere uitdrukkingen die hetzelfde betekenen zijn oet de schrange, uut de riege, verraosd en verwierd. Maar de allermooiste vind ik persoonlijk toch 'met zichzelf in de knuppe zitten'. Want dan ben je pas echt in de war!

Meer berichten