De DRU. Verder dan een bierviltje

DRU Cultuurbedrijf Oude IJsselstreek waar ijzersterke cultuur wordt gesmeed.

Al een tijdje ben ik niet meer actief in de lokale politiek en heb de discussie over het DRU Industriepark dus op afstand gevolgd. Ik schrijf dit stuk dan ook op persoonlijke titel. Ik heb een warm hart voor dit mooie complex en zou het ontzettend jammer vinden dat dit verloren zou gaan, maar tegelijkertijd ben ik van mening dat de huidige constructie geen duurzame is.

Wat lijkt mij persoonlijk de beste oplossing? Een gemeentelijk cultuurbedrijf, zoals dat bijvoorbeeld in de gemeente Noordoostpolder, maar ook in tal van andere gemeenten in verschillende samenstellingen, bestaat. Hieronder heb ik de verschillende opties voor het voortzetten van de DRU uiteengezet, met de voor- en nadelen.

Aanleiding
Het DRU Industriepark in Ulft is al jaren een toonaangevende culturele voorziening voor de gemeente en de regio Achterhoek.
Door stijgende kosten, afnemende bezoekersinkomsten en beperkte weerbaarheid na de coronaperiode verkeert de stichting momenteel in financieel zwaar weer.
De gemeente Oude IJsselstreek wordt gevraagd richting te geven aan de toekomst van de DRU, met het oog op behoud van de culturele functies en het beperken van financiële risico’s voor de gemeente.

Doelstelling
• Behoud van een breed cultureel aanbod in de gemeente.
• Voorkomen van financieel onbeheersbare situaties.
• Creëren van een bestuurlijk en financieel duurzaam organisatie­model.

Drie scenario’s:

1. Herstructurering binnen de bestaande stichting.
Kern: De DRU blijft als zelfstandige stichting bestaan; de gemeente vergroot haar toezicht en ondersteuning.

Voordelen:
• Continuïteit van personeel, contracten en imago.
• Beperkte juridische en organisatorische ingreep.

Nadelen:
• Gemeente blijft op afstand en heeft beperkt instrumentarium om structureel in te grijpen.
• Risico op herhaling van financiële problemen.
• Extra subsidie nodig zonder fundamentele herziening van de organisatie.
Beoordeling: Alleen geschikt als korte-termijn overbrugging. Niet toekomstbestendig.

2. Opheffing stichting + oprichting gemeentelijk cultuurbedrijf (mijn voorkeursoptie)
Kern: De gemeente richt een nieuw gemeentelijk cultuurbedrijf op (in de vorm van een gemeentelijke dienst of verzelfstandigd bedrijf met 100% gemeentelijk eigendom). De huidige stichting DRU Industriepark wordt ordentelijk afgewikkeld. De culturele functies (theater, popzaal, educatie, erfgoed, evenementen) worden geïntegreerd in het nieuwe bedrijf.

Doelen van deze transitie:
• Herstel van bestuurlijke grip: één aanspreekpunt binnen het gemeentelijk domein.
• Bundeling van functies en middelen: efficiënter beheer van personeel, techniek, gebouwen en programmering.
• Continuïteit van cultuur: behoud van de publieke waarde van de DRU zonder risico op faillissement.
• Transparantie: directe koppeling met gemeentelijke begroting en beleidsdoelen.

Voordelen:
• Structurele borging van cultuur in het gemeentelijk beleid.
• Stabieler financieel kader en directe toezichtsmogelijkheden.
• Efficiëntere bedrijfsvoering door integratie met andere gemeentelijke functies (educatie, toerisme, sociaal domein).
• Behoud van de DRU als fysieke locatie en herkenbaar cultureel centrum.

Aandachtspunten:
• Personele overgang (mogelijk deels via overname onder voorwaarden, conform art. 7:662 BW).
• Tijdelijke dubbele lasten tijdens de transitie (afbouw stichting, opbouw nieuw bedrijf).
• Noodzaak tot heldere communicatie richting personeel, publiek en partners.
• Politieke keuze voor structurele cultuurbudgetvergroting (initiële opstartkosten, maar beter beheersbaar op lange termijn).

Financieel kader (indicatief):
• Incidentele transitie-investering: sanering lopende verplichtingen, opstart nieuw bedrijf.
• Structurele exploitatie: opname in gemeentelijke begroting onder “programma Cultuur & Erfgoed”.
• Eventuele bijdrage provincie / cultuurregio voor regionale functies.

Beoordeling:
Optie 2 biedt het beste perspectief op continuïteit en stabiliteit.
De DRU kan hiermee evolueren van kwetsbare stichting naar een duurzame publieke voorziening: DRU Cultuurbedrijf Oude IJsselstreek.

3. Faillissement en doorstart
Kern: De stichting DRU laat zich failliet verklaren; de curator verkoopt de activa aan een nieuwe organisatie (eventueel gemeentelijk cultuurbedrijf).

Voordelen:
• Snelle beëindiging van schuldenpositie.
• Kans op volledige financiële reset.

Nadelen:
• Reputatieschade (faillissement van icooninstelling).
• Personeel verliest rechten; contracten vervallen.
• Publieke en bestuurlijke onrust.
Beoordeling: Alleen te overwegen als laatste redmiddel bij onomkeerbare financiële situatie.

Aanbeveling
Het gemeentebestuur, dus Raad en College, wordt geadviseerd om te kiezen voor Optie 2: gecontroleerde overgang naar een gemeentelijk cultuurbedrijf, met behoud van de DRU als culturele kernlocatie.

Concrete vervolgstappen
1. Instellen van een transitiecommissie (met vertegenwoordigers van gemeente, DRU-bestuur, personeel en externe adviseur).
2. Opstellen van een transitieplan met fasering, financiële raming en juridische route.
3. Voorbereiding oprichting Cultuurbedrijf Oude IJsselstreek (organisatievorm, statuten, governance).
4. Communicatieplan richting inwoners, gebruikers en partners om vertrouwen te behouden.

Slotopmerking
De DRU is niet alleen een gebouw, maar een symbool van identiteit, gemeenschap en herbestemming in de Oude IJsselstreek.
Een nieuw gemeentelijk cultuurbedrijf kan die waarde behouden én versterken — mits met bestuurlijke moed en financiële helderheid gekozen wordt voor een toekomstbestendige structuur.

Heini Peters